Op de schouder vallen: oorzaak & oplossing!

Op de schouder vallen: oorzaak & oplossing!

Een paard dat op de schouder valt, steekt zijn neus naar buiten en leunt op zijn binnenschouder. Het paard beweegt niet in een correcte stelling en lengtebuiging. Het paard heeft de neiging om de volte te verkleinen of om de hoeken af te snijden. Het paard “valt” als het ware naar binnen.

De ruiter kan zelfs het gevoel hebben dat hij samen met het paard zal omvallen. Als een paard extreem op de schouder valt in een snelle draf of in galop, dan kan dit effectief gebeuren.

Ook tijdens grondwerk kan je duidelijk zien wanneer een paard op de schouder valt. Bij het cirkelwerk bv steekt het paard zijn hoofd naar buiten en het paard komt steeds te dicht. Het paard kan gaan versnellen. Vaak werpt het paard ook zijn hoofd omhoog door de spanning in de rug.

Wat is de oorzaak van het op de schouder vallen?

Je zou kunnen vermoeden dat de oorzaak hem zit in de voorbenen, aangezien het “probleem” zich daar op het eerste zicht voordoet, je ziet/voelt het paard namelijk echt op die ene schouder vallen. De oorzaak van het op de schouder vallen is echter de laterale asymmetrie en de ongelijkheid in de achterbenen.

Elk paard heeft een natuurlijke voorkeursbuiging, dat is een buiging naar links of een buiging naar rechts. Dit is de laterale asymmetrie (het paard buigt beter naar een zijde dan naar de andere). Daarbij komt nog dat een paard een naast de massa tredend achterbeen heeft die het zwaartepunt diagonaal naar het voorbeen stuwt.

verticale onbalansAls je die twee gegevens samenvoegt, dan ontstaat er een verticale onbalans. Verticale onbalans wil zeggen dat het paard niet recht loopt ten opzichte van de grond. Het paard valt dan over de schouder of op de schouder.

de diagonale verschuiving van het zwaartepuntLaten we het voorbeeld nemen van een rechtsgebogen paard. Dat is een paard met een natuurlijke buiging naar rechts. Het rechterachterbeen van dit paard treedt niet mooi onder de massa, kan dus niet veel gewicht opnemen, en zet zich dus  naast het lichaam af.

Dit naast de massa duwend rechterachterbeen zal het zwaartepunt van het paard daardoor diagonaal laten verschuiven. Het zwaartepunt verschuift dus naar zijn linkervoorbeen. Op een volte naar links betekent dit dat het paard op de linkerschouder -zijn binnenschouder- gaat vallen.  Dit linkervoorbeen draagt dan meer gewicht dan het rechtervoorbeen.

Bij een linksgebogen paard is het net omgekeerd. Dit paard valt op de rechterschouder, omdat zijn zwaartepunt richting deze schouder verschuift.

Er zijn echter ook paarden die op beide kanten op de schouder vallen. Wanneer je dan echter aan de hand gaat werken, merk je al snel op welke schouder het paard het “zwaarst” valt.  Bij een ongetraind paard is de oefening “de teugels verbinden met de voorhand” vaak een goede “checkoefening” indien je zeker wil weten welk voorbeen meer gewicht draagt.

Gevolgen

Een paard dat niet in balans loopt en altijd op dat ene been valt, zal overbelasting krijgen op dat voorbeen, omdat dit been vaak meer gewicht draagt. Dit kan zich uiten in pijn in de schouder, peesproblemen en hoefproblemen.

Oplossing

Onervaren ruiters gaan dit probleem meestal proberen oplossen door aan de teugels te gaan trekken. Ze trekken aan de buitenteugel omdat ze het paard de volte weer willen laten vergroten (het paard dat op de schouder valt, valt namelijk naar binnen en de volte wordt kleiner). Of ze proberen stelling te verkrijgen en gaan hard zitten inwerken met de binnenteugel (omdat een paard dat valt op de schouder geen stelling geeft).

Wat ook gebeurt is dat de ruiter zich naar buiten op het paard zet, vaak onbewust, in een poging het evenwicht te herstellen. Zeker bij een paard dat extreem op de schouder valt, gaan ruiters naar buiten hangen.

Al deze pogingen bieden geen oplossing. Ze verergeren het probleem alleen maar. De enige oplossing is het paard te gymnastiseren en rechtgericht te leren bewegen. Je gaat het paard leren om verticaal in balans te blijven.

Hoe doe je dat?

Je start met het werk aan de hand, waar je het paard leert om gelijkmatig te buigen, dus evengoed naar links als naar rechts. Dit doe je in eerste instantie door veel voltes te stappen, slalommen en achtjes.

We doen ook de oefening “de teugels verbinden met de voorhand”, zodat je controle krijgt over de voorhand, en dus het paard gemakkelijk van de binnenschouder kan halen als hij daarop valt.

travers-in-drafDe pilaarvolte mag zeker niet ontbreken, dat is echt een sleuteloefening.  Daarna is het tijd voor de schouderbinnenwaarts, omdat je hiermee het zwakke achterbeen als binnenbeen dragender, buigzamer en veerkrachtiger maakt.

Ook de travers is nodig wil je je paard buigzamer maken in de achterhand en correct rechtrichten. Met de travers maak je het zwakke achterbeen als buitenbeen dragender, buigzamer en veerkrachtiger.

travers al rijdendDoor deze oefeningen eerst te doen aan de hand en later al rijdend werk je dus zowel aan de laterale asymmetrie als aan de ongelijkheid in de achterbenen, waardoor je de verticale onbalans (het over en op de schouder vallen) zal oplossen.

Het paard zal verticaal in balans komen en dus ook niet meer op de schouder vallen. Als het paard verticaal in balans is, dan pas kan je het paard gaan verzamelen.

Template not found..
Wicher van Rijssen
Door

Wicher van Rijssen

op 26 May 2013

Dag Karine,Wat is de oorzaak dat deze problemen ontstaan?Komt het ook voor bij paarden die altijd vrij rond lopen in de natuur of altijd in de wei staan?Veel geleerd van jouw artikel.Groeten Wicher,

Karine Vandenborre
Door

Karine Vandenborre

op 29 May 2013

Hallo Wicher, deze problemen ontstaan door de natuurlijke scheefheid bij paarden. Net zoals een mens bv rechtshandig is, heeft een paard ook asymmetrieën en onbalansen in zijn lichaam. Een paard dat niet onnatuurlijke belast wordt (doordat het op een cirkel moet lopen, door een ruiter of omdat het een last moet trekken zoals een koets) heeft daar echter géén last van. Het is pas als het paard een onnatuurlijke beweging moet maken (zoals op een cirkel gaan lopen) of dat het belast wordt, dat die extra belasting die scheefheden en onbalansen nog versterkt en daardoor krijg je overbelastingen.

Carline
Door

Carline

op 26 May 2013

Dat gymnastiseren aan de hand heeft voor ons Belle indertijd idd wonderen gedaan. Sinds kort weer gestart onder het zadel, en ondanks de lange rustpauze (9 maand, en nee, ik was niet zwanger :)) gaat het beter dan ooit tevoren! Ik had nog wat verzet bij het aandraven, maar heb de tip uit de lesdag van vorige week toegepast (goed voorbereiden, actieve stap, geen te bruuske overgang vragen) en ze doet het nu heel netjes!

Peeters Wendy
Door

Peeters Wendy

op 27 May 2013

Ik ben een beginnende ruiter en heb sinds een half jaar een lieve 6 jarige ruin. Het enige probleem waar ik tegenaan loop is zijn bok als hij angstig is. Hij schrikt van iets, springt zijwaarts weg en bokt dan. Ik heb de indruk dat hij door het bokken zijn evenwicht tracht te herstellen. Iemand die het zag gebeuren had ook de indruk dat hij niet recht gericht is en daardoor bij het wegspringen uit balans geraakt. Kan dit? en hoe kan ik daaraan werken?

Karine Vandenborre
Door

Karine Vandenborre

op 29 May 2013

Hallo Wendy, dat kan uiteraard. De oplossing is in de eerste plaats zorgen dat jullie band goed is en daarna ga je werken aan zijn natuurlijke scheefheid, door gymnastiserende en rechtrichtende oefeningen aan de hand en aan de longe te doen. Dan kan je gaan rijden en doe je dezelfde oefeningen al rijdend. Veel paarden die niet rechtgericht lopen, zijn sneller afgeleid, schrikken meer én schrikken heftiger. Dat komt omdat een goed rechtgericht paard meer ontspant en dat daarbij rustgevende stoffen vrijkomen in de hersenen. Mijn raad aan jou is dan ook dat je begeleiding zoekt, zodat je leert hoe je dit op een correcte manier kan gaan doen. Je paard zal je dankbaar zijn ;-) !

Lieze
Door

Lieze

op 22 June 2013

Ik herken al de problemen die kunnen ontstaan doordat een paard niet recht gericht is bij het paard waarop ik rij. Ze valt naar buiten en naar binnen, ze gaat op mijn hand hangen bij het rijden enz... Vorige zomer is ze beginnen steigeren, na een keer gereden te hebben ging het dan over, maar als er dan weer een tijd tussen zat begon ze weer te steigeren, te bokken en te springen tot ik eraf lag. Dat is 2x gebeurd. Door de winter en doordat ik het druk heb met school heb ik al sinds vorige zomer niet meer gereden. Ik heb ze wel nog gelongeerd en ben sinds een tijdje ook al begonnen met het vrije werk. Ik heb eigenlijk schrik om terug te rijden op haar. Want aan de longe doet ze net hetzelfde dan dat ze onder het zadel doet. Dus na dit artikel gelezen te hebben en ook de video over gymnastiseren bij grondwerk. Zou ik dat wel willen doen, maar snap niet zo goed hoe die oefeningen dan werken aan de hand. Ik hoop dat ik dit kan oplossen, want dat steigeren is echt gevaarlijk en ik wil dat het rijden weer fijn wordt voor mijn paard en mezelf.

Linda
Door

Linda

op 7 July 2014

Mijn paard valt op haar linker schouder dus rechts gebogen, als ik haar wil recht richten op de grond moet ik dan altijd aan haar linkerkant werken en voorlopig niet meer rechts?

Karine Vandenborre
Door

Karine Vandenborre

op 14 July 2014

In het begin wissel je vaak af, om de spieren niet te vermoeien, naarmate het paard beter in balans loopt, kan je de ene kant/richting waar het moeilijker gaat wat meer trainen dan de andere kant.

Trudy
Door

Trudy

op 15 May 2016

Ik rijd een Belg en zij is western beleerd. Zij is linksgebogen en vroeg me af wat voor oefening voor haar zouden werken.

lynda
Door

lynda

op 16 May 2016

Wat is een pilaar volte?

Cindy
Door

Cindy

op 17 May 2016

Karine, dankjewel voor dit artikel. Nu weet ik wat er mis is bij onze pony. Maar het probleem is zo groot bij haar dat ik zelfs haar hoofd niet naar links of rechts kan draaien zobder dat ze met heel haar lichaam meedraait. Ik probeer met haar aan de hand een volte te stappen maar ze valt zo fel op de binnenschouder dat ze niet echt vooruit stapt en ze bijna op mijn voeten trapt. Heb je nog tips voor mij hoe ik tewerk moet gaan? Ter informatie, het betreft een jonge pony die we 1 jaar hebben en die onverwachts in oktober een heel groot veulen ip de wereld gezet. Na 5 maanden hebben we veulen moeten afspenen omdat merrie het niet meer trok. Ze had zelfs spierschade. Momenteel is ze dankzij enkele supplementen opnieuw goed op gewicht en ze glanst ook terug heel mooi maar haar spieren zijn waarschijnlijk nog heel stram en moeten ook terug opgebouwd worden.

Karine
Door

Karine

op 25 May 2016

Het beste is om het echt stap voor stap aan te pakken, en dat begint natuurlijk eerst bij de connectie en de band met je pony. Als dat goed gaat kan je beginnen met het grondwerk, omdat grondwerk oa de voorbereiding is van het gymnastiserend grondwerk. Sommige grondwerkoefeningen zijn al licht gymnastiserend. Wanneer het grondwerk goed gaat, dan kan je echt beginnen met het werk aan de hand, en dan is het belangrijk dat je eerst ruim de tijd neemt voor alle oefeningen in stand. Dat houdt in dat je je paard in stand leert om naar links als rechts in te buigen in een voorwaarts-neerwaartse houding, maar ook dat je de laterale flexies met hoge hoofd-hals houding oefent tot het paard dat soepel en gemakkelijk kan. Voedselbeloningen zullen helpen om je pony gemotiveerd te houden bij deze oefeningen die in het begin moeilijk zullen zijn voor haar. Als de oefeningen in stand goed lukken, dan kan je de oefening "de teugels verbinden met de voorhand" doen, om je paard dan makkelijker van de binnenschouder te halen als ze daarop valt tijdens de volte, en dan is er ook nog de slalom. Pas daarna doe je de volte aan de hand. Bij veel paarden is het ook goed om eerst de pilaarvolte te doen, voor je de gewone volte vraagt. Aan te raden is om goede begeleiding te nemen als je niet weet hoe je deze oefeningen correct moet uitvoeren, zodat je niets verkeerds doet uiteraard.

Caroline
Door

Caroline

op 21 August 2017

Wat is een pilaarvolte aub? Is dat de denkbeeldige spil in het midden waar je binnenhand denkbeeldig mee verbonden is terwijl je meestapt in de volte met je paard om zo stelling te vragen aub?

Karine
Door

Karine

op 10 January 2018

Een pilaar volte is een volte die je maakt rond een echte (een kegel bvb) of denkbeeldige pilaar en waarbij je het paard vraagt om zijwaarts te bewegen op de volte, daarbij overtredend met zijn binnenachterbeen. Dat leer je eerst aan aan de hand, en dan onder het zadel.

Reactie plaatsen

arrow_drop_up arrow_drop_down